Książka Stanisława Lema Bajki robotów to niezwykła pozycja, w której fantastyczna fabuła zawiera treści obyczajowe i filozoficzne. Akcja rozgrywa się w kosmicznej scenerii a bohaterami są inteligentne istoty mechaniczne. Ponieważ nie są one pozbawione cech ludzkich, czytelnik znajduje ponadczasowe odniesienia do zjawisk występujących w społeczeństwach różnych krajów.

Literatura nie tylko dziecięca

Zbiór opowiadań Bajki robotów to znakomity prezent na Dzień Chłopaka. Lektura ta wymaga jednak pewnej dojrzałości i wiedzy. Dlatego, pomimo zawartego w tytule mylącego słowa “bajki”, książka nie jest przeznaczona dla najmłodszych. Główne walory pozycji to:

– połączenie baśniowej narracji z elementami rozwiniętej cywilizacji cybernetycznej,

– mistrzowskie operowanie słowem,

– spora doza humoru,

– pobudzanie wyobraźni,

– nawiązania do poważnych kwestii społecznych.

Wybierając prezent na Dzień Chłopaka trzeba wziąć pod uwagę, że wszystkie te warstwy są czytelne dla starszej młodzieży. Ale ze względu na baśniowy charakter utworów, mogą one być przystępne nawet dla dzieci nieco młodszych. Rozbudzi to ich zainteresowanie literaturą science fiction.

Czy Stanisław Lem przewidywał przyszłość?

Książka Bajki robotów została po raz pierwszy wydana w roku 1964. Wówczas wiele opisywanych przez autora inteligentnych maszyn można było zaliczyć do fantastyki naukowej. W późniejszych okresach powstały roboty pełniące różnorakie funkcje lub wykorzystywane do eksploracji kosmosu. Znanych z baśni czarowników i wróżki zastąpili w książce Lema wynalazcy i konstruktorzy. Bajki robotów nadal są dla naukowców inspiracją do coraz to nowych poszukiwań.

Świat opanowany przez roboty jest parodią ludzkiej cywilizacji. Pojawiają się w nim wątki spisków, terroru, zemsty i pragnienia władzy. Światem tym rządzą emocje, więc w rzeczywistości Bajki robotów są opowieścią o ludziach. Groteskowy charakter narracji jest wykorzystany jako formuła opisu o wiele poważniejszych problemów – zagrożeń wynikających z systemów totalitarnych.